พิพิธภัณฑ์ชาวเขา Online @ www.hilltribe.org
สมัครสมาชิก

 

 


 

-

 

ค่ายวัฒนธรรมอ่าข่า บ้านสองแคว

     วันนี้เป็นอีกครั้งหนึ่งของการเดินทางไปจัดค่ายของ hilltribe.org ที่บ้านสองแควพัฒนาเป็นค่ายที่พวกเราชาว hilltribe จัดขึ้นเพื่อให้เด็กชนเผ่าอาข่าได้เรียนรู้วัฒนธรรม แบบอาข่าดั้งเดิม เรียนรู้การอยู่ร่วมกัน และศึกษาสิ่งที่แตกต่างจากหมู่บ้านของตน พวกเราออกเดินทางแต่เช้าตรู่ เพื่อรับเด็ก ๆ จากบริเวณใกล้เคียง เช่น บ้านอาจ่า บ้านลีผ่า เพื่อเดินทางไปบ้านสองแควพัฒนาพร้อมกัน และไปรวมเด็กที่บ้านสองแควพัฒนา ลูกเด็กเล็กแดงที่มาต่างพกพาความสดใสภายในแววตาและรอยยิ้มบนใบหน้าติดมาด้วย ทำให้บรรยากาศในการพบเจอกันครั้งนี้ดูสดใสมากกว่าที่คิด

    
      เมื่อถึงบ้านสองแควพัฒนา สิ่งแรกที่เราต้องทำคือ การกระจายน้อง ๆ ที่มาจากที่ต่าง ๆ ให้ได้อยู่รวมกลุ่มกัน รู้จักกัน พวกเราทีมงานต่างต้องกระจายตัวเพื่อทำหน้าที่เป็นพี่กลุ่ม ดูแลน้อง ๆ ในเรื่องต่าง ๆ และนำน้อง ๆ ไปลงทะเบียน เพื่อมอบอุปกรณ์ในการเข้าค่าย เช่น สมุด ดินสอ เขียนป้ายชื่อ เพื่อให้ทราบว่าใครชื่ออะไรกันบ้าง จากนั้นเด็ก ๆ ได้สร้างกฏระเบียบของการอยู่ร่วมกัน ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในการเข้าค่าย เช่น เมื่อเราเข้าค่ายเราต้องตรงต่อเวลา เราต้องมีความสามัคคี ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน รวมถึงการอธิบานการเข้าร่วมกิจกรรมในแต่ละฐาน ซึ่งวันนี้เป็นวันแรก ทุกคนต้องเข้าฐานทั้งหมด 5 ฐาน แต่เพราะความไม่สะดวกบางอย่างจึงลดลงเหลือเพียง 4 ฐาน คือ ฐานการเรียนรู้พิธีกรรมและผู้นำทางวัฒนธรรม ฐานปาจี๋ (เครื่องมือตีเหล็ก) ฐานประตูหมู่บ้าน และฐานการโล้ชิงช้า ที่ลดลง 1 คือ ฐานผู้นำหมู่บ้าน เนื่องจากผู้นำติดภารกิจกระทันหัน

     การเข้าฐานของพวกเด็ก ๆ บ้างก็ให้ความสนใจ บ้างก็ไม่ เพราะเด็กเกินกว่าที่เรียนรู้ และ ปัญหาทางภาษา แต่เด็ก ๆ ก็ ได้รับความรู้จากสิ่งที่ตนไม่เคยเห็นมาก่อน เนื่องจากวัฒนธรรมบางอย่างได้หายไปจากหมู่บ้านของตนแล้ว เสร็จจากกิจกรรมฐาน พวกเราก็พักทานข้าวกลางวัน ช่วงบ่าย อากาศที่ร้อนจัดทำให้ทางคณะของเราปรับเปลี่ยนแผนการ มีพี่กี้นำทีมเล่นกับเด็ก ๆ และพาเด็ก ๆ ไปคลายร้อนที่น้ำตกใกล้หมู่บ้าน เม้เส้นทางการเดินไปน้ำตกจะยาวไกลไปซักหน่อย แต่จำต้องเดินทางต่อไป การไปน้ำตกก็ไม่ทำให้เราผิดหวัง เด็กต่างสนุกสนานกับการเล่นน้ำ รวมทั้งพี่ ๆทีมงานด้วยเมื่อเล่นน้ำจนชุ่มฉ่ำเราเดินทางกลับเพื่อกระจายไปตามบ้านของชาวบ้านสองแควพัฒนา ซึ่งแต่ละบ้านต่างมีสมาชิกที่เข้าร่วมกิจกรรมกับเราด้วย ทำให้เด็ก ๆ ที่มาจากต่างหมู่บ้านได้มีโอกาสสนุกสนานทำอาหารร่วมกับเพื่อนใหม่และเจ้าของบ้านด้วย ประมาณ 1 ทุ่มเราได้นัดแนะร่วมตัวกันเพื่อทำกิจกรรมที่ลาน แต่เย็นนี้ฟ้าฝนไม่เป็นใจตกกระหน่ำ ทำให้เราต้องยกเลิกกิจกรรมช่วงกลางคืนเข้าไปหลบฝนในบ้านผู้นำศาสนาเมื่อฝนซาพี่เลี้ยงต้องนำน้อง ๆ ไปส่งแต่ละบ้าน และกลับมารวมตัวกันเพื่อประชุมตารางงานของวันถัดไป คืนแรกของการพักที่บ้านสองแควพัฒนา ฟ้าฝนที่ตกลงมาทำให้อากาศภายนอกลดลง ดังนั้นเราจึงพักผ่อนกันอย่างสบาย ๆ


     อรุณเบิกฟ้า เสียงไก่ขัน ผสมผสานกับเสียงครกกระเดื่องดังโป๊ก แป๊ก บอกสัญญาณของเช้าวันใหม่ เช้าวันนี้ถือเป็นวันที่สอง ของเทศกาลไข่แดงของคนอาข่าบ้านสองแควพัฒนา ชาวบ้านจะลุกขึ้นมาตำต้นไข่แดงแต่เช้าตรู่ แต่ละบ้านก็จะมีพ่อบ้านเป็นผู้นำพิธี ไข่แดงของชาวอาข่านี้ถือเป็นเทศกาลแรกของปี ทำขึ้นเพื่อเด็กในหมู่บ้าน เปรียบเสมือนวันเด็กของไทย แต่ก็ถือเป็นเทศกาลที่มีความสำคัญมากเพราะเป็นเทศกาลเริ่มแรกของปี หลังท้องอิ่มจากมื้อเช้า เราเริ่มต้นด้วยเกมส์สนุก ๆจากพี่กี้เช่นเคย ปลุกเด็ก ๆจากความสลึมสลือได้ดี หลังจากนั้นเด็กแต่ละกลุ่มได้รับมอบหมายให้เดินดูเทศกาลไข่แดง เพื่อศึกษาเรื่องราวของเทศกาลไข่แดงจากชาวบ้านในหมู่บ้าน และวิธีการทำเพื่อที่ช่วงบ่ายเราจะมีกิจกรรมการแข่งขันการทำไข่แดง

     ช่วงบ่ายนี้เด็ก ๆต่างถือฟืนคนละไม้คนละมือพร้อมอุปกรณ์มาจากบ้าน เพื่อประชันการต้มไข่แดงกิจกรรมการต้มไข่แดงของเด็กครั้งนี้เราตั้งคณะกรรมการการตัดสินและกติกาต่าง ๆ ขึ้นมาด้วย แม้เด็กแต่ละคนจะเคยต้มไข่แดงที่บ้านของตนแล้ว แต่สีหน้าของเด็กก็ยิ่งบ่งบอกถึงความตื่นเต้นและตั้งใจจะต้มไข่เพื่อให้ชนะให้ได้ การแข่งขันเริ่มต้นขึ้น ภาพหนึ่งที่เราได้เห็นคือความร่วมมือร่วมใจกันของเด็ก ๆแม้จะมาจากต่างที่ต่างหมู่บ้านตอนนี้ไม่ได้เป็นอุปสรรคแล้ว เมื่อผลประกาศเด็กต่างตื่นเต้นดีใจแม้มีผู้แพ้แต่การแข่งขันครั้งนี้ไม่ได้สร้างความเสียใจแต่อย่างใด หลังการแข่งขันแต่ละทีมได้ถูกมอบภารกิจให้คิดการแสดง และซักซ้อมสำหรับช่วงกลางคืนหัวข้อการแสดงคือ สิ่งที่เราเห็นถึงปัญหาภายในหมู่บ้าน เด็กได้ร่วมหัวกันคิดเรื่องซักซ้อมกันอย่างดี แต่เรื่องราวของแต่ละกลุ่มถูกปิดเป็นความลับ เพื่อสร้างความประหลาดใจในช่วงกลางคืน

    
     เมื่อความมืดเข้ามาครอบคลุมบรรยากาศในหมู่บ้านเริ่มเงียบสงัด แม้ที่นี่ไฟฟ้าเข้าไม่ถึงแต่เราได้เตรียมอุปกรณ์เพื่อสร้างแสงสว่างไว้พร้อมสำหรับกิจกรรมของค่ำคืนนี้ ย่ำคำรอบลานแสดงมีผู้ชมมากหน้าหลายตาซึ่งต่างมาจับจองที่นั่งใกล้ ๆเพื่อรอดูการแสดง เราเปิดกิจกรรมช่วงกลางคืนด้วยการแนะนำทีมงานต่อชาวบ้านอีกครั้ง การแสดงที่เราได้ชมทำให้เราได้รู้ว่าเด็ก ๆ ที่นี่ นอกจากพกพาความสดใสน่ารักมาแล้ว ยังพกพาความมั่นใจในการแสดงออกมาอีกด้วย สร้างความประทับใจแก่ผู้ชมที่เป็นชาวบ้านแถวนั้นได้เป็นอย่างดี คืนนี้แม้เราจะไม่ได้ชมการแสดงของชาวบ้านอย่างที่เราวางแผนกันไว้ แต่เราปิดท้ายการแสดงด้วยรอยยิ้มของเด็ก ๆ พกเก็บไปนอนฝันสบาย

     เช้าวันสุดท้ายของการเข้าค่าย เราได้เตรียมการล้มหมูหนึ่งตัว เพื่อใช้ในการประกอบอาหาร เพื่อร่วมกันรับประทานระหว่างเด็ก ๆ ชาวบ้าน และ ทีมงาน พร้อมกับมีพิธีการมัดข้อมือให้แก่ผู้ใหญ่ เพื่อเป็นการแสดงความขอบคุณที่ให้เราพักและทำกิจกรรมและเพื่อขอขมาลาโทษที่เราอาจได้ล่วงเกินสิ่งใดไป กิจกรรมวันนี้ไม่มีอะไรมากไปกว่าการเห็น เก็บภาพความประทับใจ และภาพแห่งการจากลา เหมือนที่มีคนพูดว่า ไม่มีงานเลี้ยงใดไม่เลิกลา เหมือนที่กิจกรรมเราคงต้องลาจากกัน แต่ประสบการณ์ในครั้งนี้ก็คงเป็นสิ่งที่สร้างความทรงจำสำหรับชาว hiitribe ทุกคน

-