คาราโอเกะอาข่า
        ถ้าเริ่มอ่านตั้งแต่หัวข้อ หลายๆคนคงจะแปลกใจนะว่ามัน คือ อะไร สารคดีสามารถมารวมกับคาราโอเกะได้อย่างไร ว่า ถ้าพูดถึงคาราโอเกะก็จะนึกถึงความทันสมัย ที่ยืนถือไมล์ร้องเพลงบนหน้าจอมีทั้งภาพและคำเขียนให้ร้องตาม ซึ่งส่วนใหญ่เพลงเหล่านี้ จะออกมาในทำนองของ เพลงไทย เพลงลูกทุ่ง เพลงสตริงหรือเพลงสากลทั่วไป ส่วนสารคดีนั้นก็จะเป็นเนื้อหาที่ค่อนข้างจะเครียดเพราะ สารคดีมักมีจุดประสงค์ เพื่อให้ความรู้ แต่ที่จริงแล้วสารคดีสามารถมารวมกับคาราโอเกะได้อย่างลงตัว โดยวิธีการ คือ จะมีการฉาย วีชีดี เกี่ยวกับสารคดีความเป็นอยู่วิถีชีวิตและพิธีกรรมต่างๆ ความเชื่อ ของชาวเขา ส่วนคาราโอเกะนั้นก็จะเปิดเพื่อให้ความบันเทิงหลังจากชมสารคดี
        แต่คุณจะรู้ไหมว่าเดี๋ยวนี้เขาพัฒนาแล้ว พัฒนาถึงบนดอยสูง ไม่เพียงแต่พวกเขาจะมีเครื่องเล่นวีซีดี มีแผ่นเพลงจากศิลปินหลากหลายสังกัดเท่านั้น ซึ่งแผ่นเพลงเหล่านั้นมีเพลงที่เป็นภาษาชนเผ่าด้วย เพราะพวกเขามีการพัฒนาถึงการจัดทำเพลงชนเผ่าที่มีเนื้อร้องหรือเนื้อเพลงของชนเผ่าเอง โดยเฉพาะชนเผ่าอาข่า ได้มีการจัดทำเพลงขึ้นมาให้ฟังกันแล้วและบางเพลงยังถือได้ว่าติดอันดับความดังเลยทีเดียว แม้นบางเพลงอาจนำท่วงทำนองเพลงสากลทั่วไปมาดัดแปลงเนื้อเพลงเป็นเพลงชนเผ่า ความไพเราะไม่ต่างจากเพลงสากล ซึ่งจะต่างเพียงภาษาเท่านั้น เชื่อว่าถ้าหลายคนได้ฟังคงชื่นชอบเป็นอย่างมาก ถ้าพูดถึงคาราโอเกะนั้นปัจจุบันนับว่าเป็นที่นิยมของผู้คน โดยเฉพาะเยาวชน เพราะเพลงทำให้ผู้คนมีความสุขเพลิดเพลินและเมื่อร้องเพลงแล้วยังสามารถมองเห็นภาพไปด้วย

        การที่จะให้ความรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรม ภาษาของชนเผ่า โดยการบอกเล่านั้นเป็นที่ยากเพราะเยาวชนมักไม่ค่อยให้ความสนใจ จึงไม่ได้ผลเท่าที่ควร ผลกระทบที่เกิดขึ้น คือ นับวันวัฒนธรรมทางภาษาจะเลือนหายไปอย่างรวดเร็ว โดยไม่มีการสืบทอดหรือหวงแหนเพราะคิดว่าเป็นสิ่งที่น่าอับอาย ดังนั้นสารคดี คาราโอเกะจึงเกิดขึ้นและมีแนวความคิด ที่จัดทำขึ้นเพื่อ สร้างจิตสำนึกรักในภาษาและวัฒนธรรมชนเผ่าของตนเอง โดยผ่านทางเสียงเพลงและสารคดีวัฒนธรรมชนเผ่าเพื่อถ่ายทอดเรื่องราวชนเผ่าให้เยาวชนรุ่นหลังได้สำนึกรักและภาคภูมิใจในความเป็นชนเผ่าของตนเอง สิ่งที่ใกล้จะเลือนหายก็กลับคืนมาอีกครั้ง ให้ผู้คนได้รับรู้ว่าการที่เป็นชนเผ่านั้นมีความน่าภาคภูมิใจ มีภาษา การแต่งกาย วัฒนธรรมที่งดงาม ที่เป็นของตนเอง

        ทางทีมงานพิพิธภัณฑ์ชาวเขาออนไลน์ ( hilltribe.org ) ได้ดำเนินกิจกรรมฉายสารคดีและคาราโอเกะในชุมชนมาเป็นระยะเวลา 5 เดือนกว่าๆ ผลที่ได้รับจากการทำกิจกรรม คือ ชาวบ้านชื่นชอบและอยากให้มีการดำเนินการต่อไปเรื่อยๆ ส่วนของเยาวชนก็สำนึกรัก หวงแหนวัฒนธรรมของตนเองมากยิ่งขึ้น ทางเรามีความตั้งใจที่จะขยาดพื้นที่ให้มากว่านี้ เนื่องจากปัจจุบันทางเราทำเฉพาะในบริเวณพื้นที่ ห้วยแม่ซ้าย ต.แม่ยาว อ.เมือง จ. เชียงราย

        แม้ว่าคุณจะเป็นชนเผ่าหรือไม่ก็ตาม คุณก็สามารถอนุรักษ์วัฒนธรรมที่ดีงามของตนเองไว้ได้โดยที่คุณไม่ต้องอายใครจงภาคภูมิใจในสิ่งที่ตนเองมีอยู่