| ชนเผ่า |
สาระสำคัญของประเพณีปีใหม่ |
|
|
เทศกาลปีใหม่กะเหรี่ยง
หรือ นี่ซอโค่ เป็นเทศกาลการฉลองขึ้นปีใหม่ของชาวกะเหรี่ยง
ซึ่งเป็นวันที่ชาวกะเหรี่ยงจะต้องเริ่มต่อสู้กับวิถีชีวิตในรอบปีใหม่ที่กำลังมาเยือน
ซึ่งในวันฉลองปีใหม่นั้นชาวกะเหรี่ยงมีกิจกรรมที่นิยมปฏิบัติ ดังนี้ ทำขนม
และของคบเคี้ยว ได้แก่ ข้าวปุ๊ก ข้าวเหนียวต้ม ข้าวหลาม
เพื่อที่จะเป็นของถวายเทพเจ้า และเป็นอาหารกินในวันนั้นอีก
ซึ่งหากบุคคลใดที่มีความสนใจที่จะเข้าไปศึกษาถึงวิถีชีวิต
ตลอดจนการศึกษาทำวิจัยก็สามารถที่จะเข้าไปในหมู่
บ้านที่มีกะเหรี่ยงอาศัยอยู่ได้ในจังหวัด ดังต่อไปนี้ จังหวัดเชียงใหม่
เชียงราย แพร่ เพชรบูรณ์ ลพบุรี เป็นต้น รายละเอียด
|
|
|
เทศกาลปีใหม่ม้ง
หรือ น่อเป๊โจ่วฮ์ หรือแปลตามตัว คือ กินสามสิบปี
ซึ่งเป็นเทศกาลฉลองปีใหม่ของม้ง
จะจัดขึ้นในระหว่างเดือนธันวาคมและมกราคมของทุกปี
ซึ่งเป็นเทศกาลเฉลิมฉลองส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ที่เข้ามา
และเป็นการฉลองความสำเร็จของหนึ่งรอบปีอีก
ซึ่งในเทศกาลปีใหม่นั้นจะมีการจัดกิจกรรมมากมายหลายชนิด ได้แก่
การโยนลูกช่วง การเล่นลูกข่าง การประกวดธิดาดอย การประกวดการร้องเพลงม้ง
ฯลฯ ซึ่งเทศกาลนี้สามารถที่จะหาดู
หรือเข้าไปชมการฉลองเทศกาลปีใหม่ม้งได้ตามหมู่บ้านต่าง ๆ
ที่มีม้งประจำอยู่ซึ่ง ได้แก่ จังหวัดเชียงใหม่ เชียงราย แพร่ พะเยา น่าน
แม่ฮ่องสอน ลำปาง กำแพงเพชร เลย พิษณุโลก เพชรบูรณ์ สุโขทัย และตาก
เป็นต้น
(ในอดีตนั้นเป็นเทศกาลปีใหม่ที่ม้งนิยมเลือกคู่ครอง
แต่ปัจจุบันนี้เป็นการเฉลิมฉลองส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ เท่าันั้น) รายละเอียด |
|
|
เทศกาลฉลองขึ้นปีใหม่เมี่ยน
คือ วันตรุษจีน ซึ่งตรงกับวันขึ้น 1 ค่ำเดือน 1 (จะนับ วัน เดือน ปี
แบบจีน) ก่อนถึงวันขึ้นปีใหม่เมี่ยนจะมีการจัดเลี้ยงผีบรรพบุรุษ
และเพื่อส่งท้ายปีเก่าต้องรับปีใหม่ที่จะเข้ามา
ซึ่งภายในงานฉลองเทศกาลปีใหม่นั้น จะมีการจัดกิจกรรมอยู่มากมาย เช่น
การพบปะญาติมิตร การรับขวัญ ด้วยไข่แดง เป็นต้น
ท่านที่มีความสนใจที่จะเข้าร่วมกิจกรรมฉลองเทศกาลปีใหม่เมี่ยนนั้น
หรือเข้าชมได้ตามหมู่บ้านที่มีชาวเมี่ยนอาศัยอยู่
ซึ่งจังหวัดที่มีชาวเมี่ยนอาศัยอยู่ ได้แก่ เชียงราย เชียงใหม่ แพร่ พะเยา
น่าน ลำปาง กำแพงเพชร เพชรบูรณ์ สุโขทัย เป็นต้น รายละเอียด |
|
|
ประเพณีปีใหม่การกินวอ
หรือ เขาะเจ๊าเว เป็นเทศกาลฉลองปีใหม่ของลาหู่ที่ไม่เหมือนกับชนเผ่าอื่น ๆ
ปีใหม่การกินวอของลาหู่นั้น จะมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวของลาหู่เอง
ซึ่งปีใหม่การกินวอนั้นมีความสำคัญต่อลาหู่เป็นอย่างยิ่ง
เนื่องจากเป็นประเพณีเกี่ยวกับวีถีชีวิตของลาหู่เป็นส่วนมาก
หากท่านใดที่มีความสนใจก็สามารถที่จะเข้าไปชม
หรือเข้าร่วมกิจกรรมได้ตามหมู่บ้านที่ใกล้เคียง
หรือเข้าไปชมในจังหวัดที่ใกล้เคียงได้ ซึ่งสามารถพบลาหู่ในจังหวัด ดังนี้
เชียงราย เชียงใหม่ แพร่ รายละเอียด |
|
|
เทศกาลฉลองปีใหม่ของลีซู
หรือ โข่เซยี่ยอาบา เป็นเทศกาลปีใหม่ที่มี ความสำคัญของชาวลีซูมาก
เพราะชาวลีซูมีความเชื่อว่าเป็นวันเริ่มต้นสำหรับชีวิตใหม่
และสิ่งใหม่ๆหรือเรียกว่าฉลองส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่เข้ามากับ ตัวเอง
ในงานเทศกาลปีใหม่ลีซูนั้นมีการจัดกิจกรรมหลายอย่างได้แก่ การทำ
บุญศาลเจ้า การขอศีลขอพรจากเทพเจ้าและจากผู้อาวุโส มีการละเล่นต่าง ๆ
การร้องเพลง การเต้นรำเป็นต้น ซึ่งเทศกาลฉลองปีใหม่ของชาวลีซูนั้นตรง
กับวันที่ 1 เดือน 1 ของทุกปี
หากผู้ใดมีความสนใจก็สามารถที่เข้าไปชมกิจกรรม
หรือเข้าร่วมกิจกรรมได้ในหมู่บ้านที่มีชาวลีซู ในจังหวัด ได้แก่ เชียงใหม่
เชียงราย พะเยา ลำปาง แม่ฮ่องสอน กำแพงเพชร สุโขทัย ตาก เพชรบูรณ์ เป็นต้น
รายละเอียด
|
|
|
เทศกาลการฉลองปีใหม่ของอาข่านั้นมีหลายเทศกาลซึ่งได้แก่
ประเพณี ไข่แดงประเพณีตีลูกข่าง
ประเพณีโล้ชิงช้าซึ่งแต่ละประเพณีนั้นล้วนแต่มีความ สำคัญ
มีคุณค่าต่อภูมิปัญญาของชาวอาข่า ซึ่งประเพณีไข่แดง หรือ ขึ่มสึ ขึ่มมี้
อาเผ่ว ซึ่งมีความหมายว่า ประเพณีการส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่
ตรงกับกลาง เดือน เมษายน ส่วนประเพณีโล้ชิงช้า หรืออาข่าเรียกว่า
"แย้ขู่อ่าเผ่ว" ซึ่งจะมี การจัด ขึ้นทุก ๆ ปี
ประมาณปลายเดือนสิงหาคมถึงต้นเดือนกันยายนถือเป็น
พิธีกรรมที่มีคุณค่ามากด้วยภูมิปัญญาที่ใช้ในการส่งเสริมความรู้แล้ว
ยังเกี่ยวพันกับการดำรงชีวิตประจำวันของอาข่าอีกมากมาย
ส่วนประเพณีการตีลูกข่าง หรือ ค๊าท้องพ้าเออ จัดขึ้นเดือนธันวาคมของทุกปี
ซึ่ง เทศกาลต่างของชนเผ่าอาข่านั้น
สามารถที่จะหาดูได้หรือสามารถที่จะเข้าร่วมกิจกรรมได้ในหมู่บ้านที่มีชนเผ่าอาข่าอยู่
ได้แก่ จังหวัดเชียงใหม่ เชียงราย พะเยา แพร่ น่าน ลำปาง ตาก และ
เพชรบูรณ์ เป็นต้น
|