ก้างซิและซิโค่ง
(Nkaj xib thiab Xib khoo)

      กาลครั้งหนึ่ง ในเมืองหนึ่งที่กำลังมีสงครามปราบจราจลกันอย่างหนัก มีสามีภรรยาคู่หนึ่งซึ่งกำลังหนีจาก
การตามล่าของ ทหารทางภาครัฐได้หนีเข้าในป่า   ซึ่งขณะที่กำลังหนีนั้นภรรยากำลังตั้งครรภ์ ท้องแก่   จนถึงวันหนึ่งในตอนเช้าเวลาประมาณตีสีในป่าลึกภรรยาของเขาก็คลอดลูกเป็นลูกแฝดชาย  แฝดพี่ชื่อ ก้างซิ แฝดน้องชื่อซิโค่ง ในขณะที่กำลังหนีภัยนั้นภรรยาจึงได้เอาลูกแฝดพี่ชื่อ ก้างซิ ซ่อนไว้ในโพรงหินและแฝดน้องชื่อซิโค่งซ่อนไว้ในโพรงไม้เพื่อที่จะได้หลบหนีทหารอย่างสะดวก นอกจากนั้นภรรยาก็ได้ขอพรจากผีสางเทวดาให้ช่วยดลบันดาลและบกปักรักษาลูกทั้งสองให้อยู่รอดปลอดภัย  หลังจากวันนั้นผ่านไปประมาณยี่สิบกว่าปี   เด็กทั้งสองก็โตเป็นหนุ่มและได้แต่งาน  แฝดผู้พี่นั้นด้วยความคิดถึงและอยากมีแม่เหมือนคนอื่น ๆ   เขาจึงได้เอ่ยขึ้นมาลอย ๆ ว่าเราควรจะมีแม่ไว้ดูแลหลาน ๆ  แฝดน้องเลยตอบกลับมาว่าแม่เราน่าจะยังอยู่   เราควรออกไปหา   วันรุ่งขึ้นแฝดทั้งสองต้องการจ้างคนงานมาช่วยงานเลยถามเพื่อนบ้านว่ามีใครที่ต้องการมารับจ้างหรือไม่ เพื่อนบ้านเลยตอบแฝดทั้งสองว่าหมู่บ้านใกล้ ๆ นี้มีหญิงแก่คนหนึ่งที่ชอบรับจ้าง  ให้ลองไปถามดู   พอได้ยินดังนั้นแฝดสองพี่น้องก็ไม่รอช้ารีบเดินทางไปยังหมู่บ้านที่เพื่อนบ้านบอก  พอไปถึงข้างทางมีร้านค้าขายข้าวเลยแวะพักทานข้าว  พอทานไปสักพักได้ยินยายแก่คนหนึ่งบ่นด้วยความเสียใจและความรู้สึกที่อยากมีลูกเหมือนกับคนอื่น ๆ ว่า  “ถ้าเราไม่ทิ้งลูกก้างซิและซิโค่งไว้ในป่าตอนนี้เราคงจะสบายเหมือนกับคนอื่น ๆ แล้ว”  พอแฝดทั้งสองได้ยินก็รีบเร่งเข้าไปถามว่าลูกทั้งสองของยายชื่อก้างซิและซิโค่งที่ถูกซ่อนไว้ในโพรงหินและไม้หรือเปล่า ยายเลยตอบว่าใช่ แฝดทั้งสองเลยตอบกลับไปว่าที่ยายพูดนั้นเป็นเราสองคน  พอแม่ลูกได้รู้ความจริงพบกันด้วยความดีใจเลยกอดกันด้วยความปลาบปลื้ม  แฝดสองคนก็เลยพาแม่กลับไปอยู่ด้วยกัน   แล้ววันหนึ่งแม่ที่แก่ชราก็ขอให้ลูกสะใภ้คนโตซักผ้าที่ลำธารให้นาง   แต่ด้วยความสกปรกและเหม็นของเสื้อผ้า  ลูกสะใภ้คนโตเลยปฏิเสธแม่ผัวอย่างไม่ใยดี   ดังนั้นแม่ผัวก็เลยขอให้สะใภ้คนเล็กช่วยไปซักเสื้อผ้าให้    สะใภ้คนเล็กก็เลยไปซักให้    ก่อนที่จะไปนั้นแม่ผัวบอกว่า ถ้าลูกซักผ้าของแม่ให้ลูกล้วงเข้าไปในกระเป๋าเสื้อและถ้าเจอปมเสื้อที่ไหนก็แกะและเก็บของที่อยู่ในนั้นเอาไว้   พอลูกสะใภ้คนเล็กไปซักก็ทำดังที่แม่กล่าวมา  ทุก ๆ ปมเสื้อและในกระเป๋านั้นมีเงินอยู่เต็มไปหมด  พอกลับถึงที่บ้านลูกสะใภ้คนโตเห็นว่าลูกสะใภ้คนเล็กได้เงินมาจากในเสื้อผ้าของแม่ผัวที่เอาไปซัก    วันรุ่งขึ้นลูกสะใภ้คนโตเลยรีบเร่งตื่นเช้าเก็บเสื้อผ้าแม่ไปซักแต่ก็ไม่
่เจออะไรเลย นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า อย่ารังเกียจคนที่เป็นบิดามารดา  ไม่ว่าท่านจะอยู่ในสภาพไหน  เราจะได้พรจากท่าน  และลูก ๆ หลานเราก็จะปฏิบัติกับเราเยียองที่เราปฏิบัติต่อบิดามารดา (เวรกรรมมีจริง) ความหลังนกฮู้>>

(เก็บจากหมู่บ้านปางเป๋ย)