- เรื่องวิธีคิดคงเป็นเรื่องที่ต่างเผ่าคงไม่เหมือนกันอยู่แล้ว แต่ขอเพียงสิ่งที่เขาทำอยู่ไม่ได้ก่อกวน หรือสร้างความเดือดร้อนให้กับใครก็เป็นพอ (การแสดงความคิดเห็นบางครั้งอาจมีบ้างที่ถกกัน แต่ขอให้ถกกันในประเด็นที่ก่อให้เกิดการเรียนรู้ร่วมกัน อย่าได้ว่าหรือพาดพิงถึงคนอื่นๆ ที่อาจก่อให้เกิดความเสียหาย)
- มาเริ่มเรื่องตามหัวข้อของกระทู้นี้นะครับ ผมมองว่าภาวะเรื่องภาษาของแต่ละเผ่าในปัจจุบันค่อนข้างที่จะอยู่ในขั้นวิกฤต ไม่ใช่แค่ม้ง เป็นกันเกือบทุกชนเผ่า อันนี้ต้องยอมรับ อย่าผมเองก็เป็นอาข่า ก็ยอมรับว่า วิธีการเลี้ยงลูกสมัยนี้ได้เปลี่ยนไปจากเดิม จริงๆเพราะว่าอะไร เพราะว่า ครั้นเด็กลืมตาดูโลก คำแรกที่เราสอนให้เด็กคือเรียกชื่อพ่อ และ แม่ใช่ไหม ? ทั้งที่น่าจะสอนให้เด็กเรียกเป็นภาษาชนเผ่า กับไม่ทำ เรานิยมสอนให้ลูกพูดภาษาไทยตั้งแต่เด็ก บางทีผมก็เข้าใจในสิ่งที่หลายคนทำกันอยู่นะ อาจเป็นเพราะว่าโตขึ้นมาอยากให้ลูกพูดภาษาไทยชัด จะได้ไม่ถูกคนอื่นล้อ ต้องปรับความคิดว่าเป็นลูกของคนชนเผ่าต้องพูดภาษาชนเผ่าได้ชัด ผมเห็นว่าสิ่งที่เป็นอยู่ทุกวันนี้มาจากปัจจัยเหล่านี้แหละ ถ้าเราปลูกฝังให้เด็กพูดภาษาชนเผ่าตั้งแต่เด็กมีหรือโตมาเด็กจะพูดภาษาตัวเองไม่ได้ เมื่อพูดภาษาชนเผ่าได้แล้ว วัยเด็กคงไม่ลืม เรียนรู้อะไรได้เร็ว เราก็เพิ่มภาษาอื่นให้เด็ก เช่น ภาษาไทย อังกฤษ หรือภาษาอื่นๆก็ว่าไป อันนี้น่าจะเป็นผลพลอยได้ของเด็กไป แต่อย่าลืมหมั่นใช้ภาษาชนเผ่ากับเด็กด้วย เมื่อเด็กโตขึ้นผมรับรองว่าเด็กจะพูดภาษาชนเผ่าได้ ขนาดเดียวกันก็สื่อสารภาษาอื่นได้ดีเหมือนกัน เว้นแต่ว่าเขาจะไม่พูด อันนี้หากทิ้งไว้นานเข้านานเข้าก็มีผลอาจทำให้เขาพูดภาษาชนเผ่าได้ไม่ชัดถ้อยชัดคำก็เป็นได้
ผมว่าเราต้องมาคิดกันใหม่ สำคัญอยู่ที่รุ่นเยาวชนเราตอนนี้แหละ ต้องสอนภาษาชนเผ่าให้เด็กก่อนเป็นอันดับแรก ก่อนที่จะแทรกภาษาอื่นๆเข้าไป หรือวิธีหนึ่ง ที่อยากแนะนำและเป็นวิธีที่ผมใช้กับลูกสาวอยู่คือ พยายามให้ลูกสาวอยู่กับพ่อ แม่ หรือ ลุง ป้า น้า อา บ้าง เพราะจะช่วยในเรื่องของภาษาชนเผ่าได้ดี ผมว่ากระทู้นี้ดีมาก อาจได้เรียนรู้อะไรเยอะ เราลองมาสะท้อนสิ่งที่เป็นอยู่ ณ พื้นที่ ที่คุณอยู่ว่า สถานการณ์เรื่องนี้เป็นยังไงบ้าง แล้วมาเล่าสู่กันฟัง ขอบคุณ